و مزارش هنوز برجاست و زيارتگاه معتقدان است . الوفسن مستشرق دانماركى كه در خلال سالهاى 1896 - 1899 در بخارا بوده است ، وضعيت مزار بهاء الدين را چنين توصيف مىكند : قبر بهاء الدين در گوشهء باغى است پر از درختان كهن توت و زردآلو . و در دو سوى آن مسجد است . لوح قبر 8 متر درازا دارد و 5 / 1 متر بلندى . در كنار آن « سنگ مراد » است سياه رنگ و ساييده شده ، كه زائران آن را مىبوسند و پيشانى بر آن مىسايند . و در وسط مقبره « چراغ‌خانه » يى ساخته‌اند « 1 » . از ديگر كسانى كه در قرن نوزدهم به بخارا سفر كرده‌اند و مزار بهاء الدين را ديده‌اند و وصفى دربارهء آن نوشته‌اند يكى آرمينيوس وامبرى ( yrebmaW . A ، 1832 - 1913 ) مستشرق و سياح مجارستانى است « 2 » ، و ديگر محمد معصوم نايب الصدر شيرازى ( 1270 - 1344 ق ) است از عرفاى نعمت‌اللهى « 3 » . توصيف اين دو تن نيز كمابيش مانند الوفسن است . و افزوده‌اند كه خلقى بسيار از همهء بلاد حتى از اقصى نقاط چين به زيارت بهاء الدين مىآيند . رسم بخاراييان آنست كه عصر هر چهارشنبه به زيارت خواجهء نقشبند مىروند ، و جمعى در جوار مزار شب تا بصبح بذكر و عبادت مىپردازند . قبر خواجه گنبد و پوششى ندارد . در جوار آن جز مسجد ، مدرسه و خانقاه و مسافرخانه هم هست . در بخارا خاندانى هستند كه نسبت خود را به بهاء الدين مىرسانند . و در آنجا

--> - رفت شاه نقشبند آن خواجهء دنيا و دين * آنكه بودى شاهراه دين و دولت ملتش مسكن و مأواى او چون بود قصر عارفان * « قصر عرفان » زين سبب آمد حساب رحلتش ( رشحات / 53 ) . همين مادهء تاريخ در حبيب السير 3 / 544 با اختلاف بيت اول نقل شده است . غلام سرور لاهورى نيز در خزينة الاصفياء 1 / 551 خود دو مادهء تاريخ سروده است . ( 1 ) - . yrtnuoC sih dna arahkoB fo rimE ehT : nesfulO . O - 1 . 914 . p . 1191 , nodnoL ( 2 ) - سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه . ترجمهء خواجه نوريان . ( تهران 1337 ) / 261 - 262 . ( 3 ) - طرائق الحقائق . تصحيح محمد جعفر محجوب ( تهران 1345 ) 3 / 687 .